Ինչո՞ւ է թթուն լխկում․ մի՛ արեք այս սխալը թթու դնելիս

Աշնանը շատ ընտանիքներում սկսվում է ձմռան համար թթու պատրաստելու շրջանը։ Տանտիկինները խնամքով ընտրում են վարունգը, կաղամբը, կանաչ լոլիկը, ծաղկակաղամբը և մյուս բանջարեղենները, պատրաստում աղաջուրն ու լցնում տարաների մեջ։
Սակայն երբեմն, նույնիսկ տարիների փորձ ունենալու դեպքում, թթուն չի ստացվում այնպես, ինչպես սպասում էինք։ Բանջարեղենը կորցնում է իր խրթխրթանությունը, փափկում է, իսկ երբեմն այնքան է լխկում, որ այլևս հաճելի չէ ուտել։
Ինչո՞ւ է այդպես պատահում, և ո՞ր սխալից պետք է հատկապես խուսափել։
Պարզվում է՝ թթվի փափկելու պատճառները մի քանիսն են, սակայն ամենատարածված սխալներից մեկը աղաջրի սխալ պատրաստումն է։
1. Աղի սխալ չափաբաժինը
Թթու պատրաստելիս աղը միայն համի համար չէ։ Այն կարևոր դեր ունի խմորման ընթացքում՝ նպաստելով ցանկալի կաթնաթթվային բակտերիաների գործունեությանը և սահմանափակելով որոշ անցանկալի մանրէների աճը։
Եթե աղի քանակը չափազանց քիչ է, խմորման գործընթացը կարող է խանգարվել, իսկ բանջարեղենը՝ փափկել։
Սակայն չափազանց շատ աղ ավելացնելն էլ ճիշտ չէ։ Այն կարող է դանդաղեցնել խմորումը և թթուն դարձնել չափազանց աղի։
Ի՞նչ անել։
Աղը մի՛ ավելացրեք աչքաչափով։ Օգտագործեք ստուգված բաղադրատոմս և պահպանեք ջրի, աղի ու բանջարեղենի նշված հարաբերակցությունը։
Հատկապես կարևոր է չփոխել աղի քանակը խմորմամբ պատրաստվող թթուներում։

2. Թթուն պահում եք չափազանց տաք տեղում
Սա ևս շատ տարածված սխալ է։
Որոշ մարդիկ թթվով տարաները դնում են խոհանոցի ամենատաք հատվածում՝ մտածելով, թե այդպես այն ավելի արագ կպատրաստվի։
Իրականում չափազանց բարձր ջերմաստիճանը կարող է արագացնել խմորումը և նպաստել բանջարեղենի փափկելուն։
Արդյունքում վարունգը, կաղամբը կամ մյուս բանջարեղենները կարող են կորցնել իրենց հաճելի խրթխրթանությունը։
Ի՞նչ անել։
Խմորման ընթացքում պահպանեք ձեր օգտագործած ստուգված բաղադրատոմսով նախատեսված ջերմաստիճանը։ Խուսափեք տարաներն արևի ուղիղ ճառագայթների տակ կամ ջեռուցման սարքերի մոտ պահելուց։
3. Ընտրում եք ոչ թարմ բանջարեղեն
Թթվի որակը մեծապես կախված է օգտագործվող բանջարեղենից։
Եթե վարունգը վաղուց է հավաքված, արդեն փափկել է կամ կորցրել թարմությունը, դժվար է սպասել, որ թթու դնելուց հետո այն խրթխրթան կմնա։
Նույնը վերաբերում է կաղամբին, լոլիկին և մյուս բանջարեղեններին։
Ի՞նչ անել։
Ընտրեք թարմ, պինդ, առողջ և վնասվածքներ չունեցող բանջարեղեն։
Վարունգի թթվի դեպքում հատկապես ցանկալի է օգտագործել թթու դնելու համար նախատեսված փոքր, պինդ վարունգներ։
4. Բանջարեղենը ամբողջությամբ չի ծածկվում աղաջրով
Սա այն սխալներից է, որը կարող է ազդել ոչ միայն թթվի որակի, այլև անվտանգության վրա։
Խմորմամբ պատրաստվող թթվի բանջարեղենը պետք է ամբողջությամբ մնա աղաջրի տակ։
Եթե կաղամբի, վարունգի կամ լոլիկի մի մասը դուրս է մնում հեղուկից, այն շփվում է օդի հետ, և կարող են առաջանալ անցանկալի մանրէների ու բորբոսի զարգացման պայմաններ։
Ի՞նչ անել։
Օգտագործեք սննդի համար նախատեսված մաքուր ծանրոց կամ հատուկ հարմարանք, որպեսզի բանջարեղենը մնա աղաջրի տակ։
5. Վարունգի ծաղկակոթի կողմի ծայրը չեք հեռացնում
Վարունգի թթու պատրաստելիս կա ևս մեկ փոքր, բայց կարևոր մանրուք։
Վարունգի ծաղկի կողմի ծայրում կարող են լինել ֆերմենտներ, որոնք նպաստում են փափկելուն։
Այդ պատճառով որոշ ստուգված բաղադրատոմսերում խորհուրդ է տրվում հեռացնել այդ ծայրից մոտ 1–2 միլիմետր հատվածը։
Այս պարզ գործողությունը կարող է օգնել ավելի լավ պահպանել վարունգի կառուցվածքը։

6. Չեք տարբերում խմորված և քացախով պատրաստված թթուները
Շատերը կարծում են, թե բոլոր թթուները նույն եղանակով են պատրաստվում։
Սակայն խմորմամբ պատրաստվող թթուն և քացախով մարինացված բանջարեղենը տարբեր գործընթացներ են։
Խմորված թթվի դեպքում կարևոր են աղի ճիշտ հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը և խմորման պայմանները։
Իսկ քացախով պահածոյացված թթվի դեպքում պետք է պահպանել ստուգված բաղադրատոմսում նշված քացախի թթվայնությունը, ջրի հարաբերակցությունը և անհրաժեշտ ջերմային մշակումը։
Քացախի քանակը կամ թթվայնությունը ինքնուրույն նվազեցնելը կարող է վտանգավոր լինել։
Իսկ եթե թթուն արդեն լխկե՞լ է
Եթե թթուն պարզապես մի փոքր կորցրել է խրթխրթանությունը, դա ինքնին դեռ չի նշանակում, որ այն փչացած է։
Սակայն եթե բանջարեղենը դարձել է լպրծուն, չափազանց փափուկ, ունի տհաճ կամ փտած հոտ, կամ նկատվում է բորբոս, այն չպետք է ուտել։
Մի՛ փորձեք նման թթուն համտեսելով պարզել՝ անվտանգ է, թե ոչ։

Կարևոր է հիշել նաև, որ ոչ բոլոր վտանգավոր մանրէներն են առաջացնում տեսանելի փոփոխություններ։ Այդ պատճառով միայն արտաքին տեսքով կամ հոտով հնարավոր չէ երաշխավորել թթվի անվտանգությունը։
Ինչպե՞ս պատրաստել խրթխրթան և համեղ թթու
Լավ արդյունքի համար հիշեք մի քանի պարզ կանոն.
- Ընտրեք թարմ և պինդ բանջարեղեն։
- Աղաջուրը պատրաստեք ստուգված բաղադրատոմսով։
- Պահպանեք խմորման համար նախատեսված ջերմաստիճանը։
- Բանջարեղենն ամբողջությամբ պահեք աղաջրի տակ։
- Օգտագործեք մաքուր, սննդի համար նախատեսված տարաներ։
- Պատրաստ լինելուց հետո թթուն պահեք համապատասխան պայմաններում։
Եթե ցանկանում եք, որ ձմռան թթուն լինի համեղ, պինդ ու խրթխրթան, մի՛ շտապեք պատրաստման ընթացքում և մի՛ փոխեք բաղադրատոմսի չափաբաժինները սեփական հայեցողությամբ։
Երբեմն նույնիսկ փոքր սխալը կարող է ազդել ամբողջ տարայի թթվի որակի վրա։
Իսկ ճիշտ ընտրված բանջարեղենը, աղաջրի համապատասխան չափաբաժինը և պահպանման պայմանները լավ թթու ստանալու հիմնական գաղտնիքներից են։
