Մաշկի վրա առանց կապտուկնե՞ր են հայտնվում․ ինչի՞ հիվանդության նշան կարող է լինել

Դիտումներ 114
Մաշկի վրա առանց կապտուկնե՞ր են հայտնվում․ ինչի՞ հիվանդության նշան կարող է լինել

Երբեմն մարդը նկատում է, որ ձեռքերի, ոտքերի կամ մարմնի այլ հատվածների վրա կապտուկներ են հայտնվել, սակայն չի հիշում, որ որևէ տեղ հարվածած լինի։

Սկզբում դա կարող է անհանգստություն չառաջացնել։ Շատերը մտածում են, թե պարզապես չեն նկատել փոքր հարվածը։ Սակայն երբ կապտուկները հաճախ են առաջանում, մեծանում են կամ հայտնվում են առանց ակնհայտ պատճառի, արժե ուշադրություն դարձնել։

Պարզվում է՝ նման կապտուկները երբեմն կարող են կապված լինել ոչ միայն մաշկի ու անոթների առանձնահատկությունների, այլև արյան մակարդման խանգարումների, որոշ դեղամիջոցների և առողջական խնդիրների հետ։

Իսկ ինչպե՞ս հասկանալ՝ երբ է կապտուկը սովորական երևույթ, և երբ է անհրաժեշտ դիմել բժշկի։

Ինչո՞ւ են մաշկի վրա կապտուկներ առաջանում

Կապտուկն առաջանում է, երբ մաշկի տակ գտնվող մանր արյունատար անոթները վնասվում են, և դրանցից փոքր քանակությամբ արյուն է արտահոսում շրջակա հյուսվածքներ։

Սկզբում այդ հատվածը կարող է լինել կարմրավուն, կապտամանուշակագույն կամ մուգ։

Հետագայում կապտուկի գույնը հաճախ փոխվում է՝ դառնալով կանաչավուն կամ դեղնավուն։ Դա կապված է մաշկի տակ կուտակված արյան աստիճանական քայքայման և ներծծման հետ։

Սովորաբար կապտուկներն առաջանում են հարվածից հետո և ժամանակի ընթացքում անհետանում են։

Սակայն երբեմն դրանք կարող են հայտնվել նույնիսկ այնքան թույլ ազդեցությունից, որը մարդը չի նկատել։

1. Արյան թրոմբոցիտների քանակի նվազում

Առանց ակնհայտ պատճառի կապտուկների առաջացման հնարավոր պատճառներից մեկը թրոմբոցիտների քանակի նվազումն է։

Թրոմբոցիտներն արյան բջջային բաղադրիչներ են, որոնք մասնակցում են արյունահոսության դադարեցմանը։

Երբ դրանց քանակը չափազանց ցածր է, մարդը կարող է ավելի հեշտ կապտուկներ ստանալ։

Երբեմն նկատվում են նաև այլ ախտանշաններ՝ լնդերից արյունահոսություն, քթից հաճախակի արյունահոսություն կամ մաշկի վրա մանր կարմիր ու մանուշակագույն կետեր։

Թրոմբոցիտների նվազումը կարող է տարբեր պատճառներ ունենալ՝ որոշ վարակներից և դեղամիջոցներից մինչև իմունային ու արյունաբանական հիվանդություններ։

Պատճառը պարզելու համար անհրաժեշտ են բժշկական հետազոտություններ։

 

 

2. Լյարդի որոշ հիվանդություններ

Լյարդը կարևոր դեր ունի արյան մակարդման գործընթացում։

Այն արտադրում է մի շարք սպիտակուցներ, որոնք անհրաժեշտ են արյունահոսությունը դադարեցնելու համար։

Լյարդի ծանր կամ առաջադեմ հիվանդությունների դեպքում այդ սպիտակուցների արտադրությունը կարող է նվազել, ինչի հետևանքով կապտուկներն ու արյունահոսությունները կարող են ավելի հեշտ առաջանալ։

Սակայն կարևոր է հասկանալ, որ մաշկի վրա կապտուկի հայտնվելը դեռ չի նշանակում, թե մարդը լյարդի հիվանդություն ունի։

Լյարդի խնդիրների դեպքում երբեմն կարող են նկատվել նաև մաշկի կամ աչքերի դեղնություն, որովայնի այտուց, արտահայտված հոգնածություն և այլ ախտանշաններ։

Նման գանգատների համադրության դեպքում անհրաժեշտ է բժշկի գնահատումը։

3. Արյան մակարդման խանգարումներ

Որոշ մարդկանց մոտ կապտուկների հաճախակի առաջացումը կապված է արյան մակարդման համակարգի խանգարումների հետ։

Օրինակ՝ Վիլեբրանդի հիվանդությունը ժառանգական արյունահոսական խանգարումներից մեկն է։

Այն կարող է դրսևորվել հեշտ առաջացող կապտուկներով, քթից արյունահոսությամբ, երկարատև արյունահոսությամբ կամ կանանց մոտ առատ դաշտանով։

Կան նաև այլ, ավելի հազվադեպ մակարդման խանգարումներ։

Այս հիվանդությունները հնարավոր չէ որոշել միայն կապտուկի արտաքին տեսքով։ Անհրաժեշտության դեպքում բժիշկը նշանակում է համապատասխան արյան հետազոտություններ։


4. Որոշ դեղամիջոցների ազդեցություն

Կապտուկների հաճախակի առաջացման պատճառը միշտ չէ, որ հիվանդությունն է։

Դրանք երբեմն կարող են կապված լինել ընդունվող դեղամիջոցների հետ։

Օրինակ՝ արյան մակարդման վրա ազդող դեղերը, այդ թվում՝ վարֆարինը, ապիքսաբանը և որոշ այլ հակամակարդիչներ, կարող են նպաստել կապտուկների առաջացմանը։

Նման ազդեցություն կարող են ունենալ նաև ասպիրինը և թրոմբոցիտների գործունեության վրա ազդող որոշ դեղամիջոցներ։

Երկարատև օգտագործման դեպքում կորտիկոստերոիդները նույնպես կարող են բարակեցնել մաշկը և հեշտացնել կապտուկների առաջացումը։

Եթե կապտուկները սկսել են հայտնվել նոր դեղամիջոց ընդունելուց հետո, այդ մասին պետք է տեղեկացնել բժշկին։

Սակայն չի կարելի ինքնուրույն դադարեցնել նշանակված դեղերի ընդունումը, հատկապես եթե դրանք նախատեսված են թրոմբների առաջացումը կանխելու համար։

5. Վիտամինների պակաս

Որոշ սննդանյութերի արտահայտված պակասը նույնպես կարող է ազդել անոթների և արյան մակարդման համակարգի աշխատանքի վրա։

Օրինակ՝ վիտամին C-ի ծանր պակասը կարող է հանգեցնել անոթների փխրունության, լնդերից արյունահոսության և հեշտ առաջացող կապտուկների։

Վիտամին K-ի պակասը կարող է խանգարել արյան նորմալ մակարդմանը։

Սակայն պետք է նշել, որ այս վիտամինների պակասը կապտուկների ամենատարածված պատճառներից չէ։

Եթե մարդը բազմազան է սնվում, չի կարելի միայն կապտուկների առկայության հիման վրա ենթադրել, որ նա վիտամինների պակաս ունի։

Առանց հետազոտության մեծ չափաբաժիններով վիտամիններ ընդունելը նույնպես ճիշտ մոտեցում չէ։

 

 

6. Տարիքային փոփոխություններ

Տարիքի հետ մաշկը կարող է բարակել, իսկ դրա տակ գտնվող պաշտպանիչ ճարպային շերտը՝ նվազել։

Արդյունքում մանր անոթներն ավելի հեշտ են վնասվում նույնիսկ թույլ հպումներից։

Այդ պատճառով միջին և հատկապես բարձր տարիքի մարդկանց մոտ ձեռքերի և նախաբազուկների վրա կապտուկներ կարող են ավելի հաճախ առաջանալ։

Այս երևույթը միշտ չէ, որ վտանգավոր հիվանդության նշան է։

Այնուամենայնիվ, եթե կապտուկները հանկարծակի շատացել են կամ ուղեկցվում են այլ ախտանշաններով, անհրաժեշտ է բժշկի խորհրդատվություն։

7. Արյան որոշ հիվանդություններ

Ավելի հազվադեպ դեպքերում անբացատրելի կապտուկները կարող են լինել արյունաբանական հիվանդությունների, այդ թվում՝ լեյկոզի ախտանշաններից մեկը։

Սակայն այստեղ շատ կարևոր է խուսափել սխալ եզրակացություններից։

Կապտուկների առկայությունը միայնակ չի նշանակում, որ մարդն ունի լեյկոզ կամ այլ ծանր հիվանդություն։

Նման հիվանդությունների դեպքում կարող են նկատվել նաև արտահայտված թուլություն, անսովոր գունատություն, հաճախակի վարակներ, երկարատև ջերմություն կամ այլ գանգատներ։

Եթե կապտուկները հաճախակի են, անբացատրելի և ուղեկցվում են նման փոփոխություններով, պետք է դիմել բժշկի՝ պատճառը պարզելու համար։

Ե՞րբ պետք է անպայման դիմել բժշկի

Բժշկի խորհրդատվությունը հատկապես կարևոր է, եթե՝

- կապտուկները հաճախ են առաջանում առանց ակնհայտ պատճառի,
- դրանք մեծ են կամ հանկարծակի շատացել են,
- կապտուկների հետ մեկտեղ նկատվում է քթից կամ լնդերից արյունահոսություն,
- մաշկի վրա հայտնվում են բազմաթիվ մանր կարմիր կամ մանուշակագույն կետեր,
- առաջացել է անսովոր թուլություն, գունատություն կամ երկարատև ջերմություն,
- կապտուկները սկսել են հաճախանալ նոր դեղամիջոց ընդունելուց հետո։

Եթե կա ուժեղ կամ չդադարող արյունահոսություն, սև կղանք, արյունային փսխում, ուժեղ գլխացավ կամ նյարդաբանական ախտանշաններ, անհրաժեշտ է շտապ բժշկական օգնություն։

 

 

Ի՞նչ հետազոտություններ կարող են անհրաժեշտ լինել

Եթե մարդը հաճախ է նկատում անբացատրելի կապտուկներ, բժիշկը նախ պարզում է՝ երբ են դրանք սկսվել, ինչ դեղամիջոցներ է մարդն ընդունում և արդյոք կան այլ գանգատներ։

Անհրաժեշտության դեպքում կարող են նշանակվել արյան ընդհանուր հետազոտություն՝ թրոմբոցիտների քանակի գնահատմամբ, արյան մակարդման ցուցանիշների ստուգում և լյարդի աշխատանքի հետ կապված հետազոտություններ։

Լրացուցիչ հետազոտությունները կախված են կլինիկական պատկերից։

Կարևոր է, որ մարդն ինքնուրույն չփորձի ախտորոշում կատարել՝ հիմնվելով միայն կապտուկների գույնի, չափի կամ տեղակայման վրա։

​Մաշկի վրա առանց հիշվող հարվածի կապտուկների առաջացումը միշտ չէ, որ լուրջ հիվանդության նշան է։

Երբեմն պատճառը պարզապես աննկատ փոքր հարվածն է, մաշկի տարիքային փոփոխությունը կամ որոշ դեղամիջոցների ազդեցությունը։

Սակայն հաճախակի, մեծ կամ անսովոր կապտուկները կարող են կապված լինել թրոմբոցիտների քանակի նվազման, արյան մակարդման խանգարումների, լյարդի որոշ հիվանդությունների և այլ առողջական խնդիրների հետ։

Հետևաբար, եթե կապտուկները սկսել են հայտնվել ավելի հաճախ, քան նախկինում, կամ դրանց պատճառը պարզ չէ, ցանկալի է դիմել բժշկի։

Ժամանակին կատարված պարզ հետազոտությունները հաճախ օգնում են հասկանալ պատճառը և անհրաժեշտության դեպքում սկսել համապատասխան բուժումը։

Հիշեք՝ մեկ կապտուկը դեռ հիվանդության ախտորոշում չէ, սակայն օրգանիզմում տեղի ունեցող անսովոր փոփոխությունները նույնպես չպետք է անտեսել։

Ամենաընթերցվածը
Փակել գովազդը