Սկսեք այս բույսից ուտել․ Այն իջեցնում է խոլեստերինը և բարձրացնում է հեմոգլոբինը

Ներածություն

Ռուկոլան (հայտնի նաև որպես արուգուլա կամ հրթուռախոտ) տերևային բանջարեղեն է, որը պատկանում է կաղամբազգիների (Brassicaceae) ընտանիքին։ Նրա գիտական անվանումն է Eruca sativa։ Ռուկոլան առանձնանում է իր յուրահատուկ կծու-թեթևակի ընկուզային համով և հարուստ սննդարար կազմով։

Վերջին տասնամյակներում այն մեծ տարածում է ստացել համաշխարհային խոհանոցում՝ հատկապես միջերկրածովյան և իտալական ուտեստներում։ Ռուկոլան օգտագործվում է ինչպես աղցաններում, այնպես էլ պիցցաների, սենդվիչների և տաք ուտեստների մեջ։

Ծագում և պատմություն

Ռուկոլայի հայրենիքը համարվում է Միջերկրածովյան տարածաշրջանը։ Այն հայտնի է եղել դեռևս Հին Հռոմում, որտեղ օգտագործվել է ոչ միայն սննդի, այլև որպես բուժիչ և նույնիսկ խթանիչ բույս։

Միջնադարում ռուկոլան լայնորեն մշակվում էր Իտալիայում, Հունաստանում և Մերձավոր Արևելքում։ Ժամանակի ընթացքում այն տարածվեց Եվրոպայի այլ երկրներում, իսկ 20-րդ դարի վերջից մեծ ճանաչում ստացավ նաև ԱՄՆ-ում և այլ մայրցամաքներում։

Այսօր ռուկոլան համարվում է առողջ սննդակարգի կարևոր բաղադրիչ և լայնորեն կիրառվում է ժամանակակից գաստրոնոմիայում։

Բուսաբանական նկարագրություն

Ռուկոլան միամյա խոտաբույս է, որը սովորաբար հասնում է 20–70 սմ բարձրության։ Այն ունի երկարավուն, խորը կտրտված տերևներ, որոնք կարող են լինել բացից մինչև մուգ կանաչ գույնի։

Բույսը ծաղկում է սպիտակ կամ դեղնավուն ծաղիկներով՝ մանուշակագույն երակներով։ Սերմերը փոքր են և հաճախ օգտագործվում են որպես համեմունք կամ յուղի աղբյուր։

Ռուկոլան արագ աճող մշակաբույս է․ առաջին բերքը հնարավոր է ստանալ ցանքից ընդամենը 3–6 շաբաթ անց։

Սննդարար արժեք

Ռուկոլան համարվում է ցածր կալորիականությամբ, բայց բարձր սննդարար արժեք ունեցող մթերք։ 100 գրամ թարմ ռուկոլան պարունակում է մոտավորապես՝

• 20–30 կկալ

• Վիտամին K

• Վիտամին C

• Վիտամին A (բետա-կարոտին)

• Ֆոլաթթու

• Կալցիում

• Մագնեզիում

• Կալիում

Բացի այդ, ռուկոլան հարուստ է հակաօքսիդանտներով և գլյուկոզինոլատներով, որոնք բնորոշ են կաղամբազգիներին։

Օգտակար հատկություններ

1. Ոսկրերի առողջություն – բարձր վիտամին K պարունակությունը նպաստում է ոսկրային հյուսվածքի ամրությանը։

2. Իմունիտետի աջակցություն – վիտամին C-ն օգնում է պայքարել ազատ ռադիկալների դեմ։

3. Սրտանոթային պաշտպանություն – կալիումը նպաստում է արյան ճնշման կարգավորմանը։

4. Մարսողական համակարգի խթանում – թելանյութը բարելավում է աղիների աշխատանքը։

5. Դետոքս ազդեցություն – գլյուկոզինոլատները կարող են նպաստել օրգանիզմի մաքրման գործընթացներին։

Ռուկոլան հաճախ ընդգրկվում է դիետիկ և առողջ սննդակարգերում՝ շնորհիվ իր թեթևության և օգտակար բաղադրության։

1. Ռուկոլայի ամենաթանկ հատկությունը քաղցկեղի բջիջների զարգացման կանխարգելումն է։ Ռուկոլայի մեջ հակաքաղցկեղային նյութերի պարունակությունը շատ ավելի մեծ է, քան բրոկկոլիում։

2. Պայքարում է մաշկային հիվանդությունների դեմ, նպաստում է վերքերի ու բորբոքումների ապաքինմանը, վիտամին K-ի առկայության շնորհիվ։
3. Վիտամին C-ի պարունակությունը նպաստում է մեր իմունիտետին՝ փրկելով մեզ բազմաթիվ վիրուսներից և վարակներից:
4. Վիտամին A-ն ներսից բուժիչ ազդեցություն ունի մաշկի, մազերի և եղունգների վիճակի վրա, իզուր չէ, որ այն կոչվում է գեղեցկության վիտամին։
5. Ունի տոնիկ հատկություն։ Նախաճաշին ռուկոլայով աղցանը կարող է ձեզ ավելի աշխուժացնել, քան մի քանի բաժակ թունդ սուրճը:
6. Բարելավում է աղեստամոքսային տրակտի աշխատանքը, օգտագործվում է որպես ստամոքսի խոցի բուժման ոչ դեղորայքային միջոց։
7. Ամրացնում է նյարդային համակարգը՝ թույլ տալով հեշտությամբ հաղթահարել սթրեսը, որն ավելին է, քան անհրաժեշտ է մեր կյանքում։

8. Օգնում է ազատվել ավելորդ քաշից։ Ռուկոլան դիետիկ արտադրանք է՝ պարունակում է ընդամենը 25 կիլոկալորիա 100 գ-ում։Ռուկոլան հայտնի է իր միզամուղ հատկությամբ, որը թույլ է տալիս կարգավորել օրգանիզմի ջրային-աղ հավասարակշռությունը և ճարպերն այրելու ունակությունը։ Այսպիսով, նիհարելիս մի մոռացեք այն ներառել ձեր սննդակարգում։
9. Նվազեցնում է խոլեստերինը։
10. Բարձրացնում է հեմոգլոբինի մակարդակը։