Տեսեք երբ է այս տարի Վարդավառը նշվելու․ Կզարմանաք, երբ տեսնեք ամսաթիվը

Պատմական և հեթանոսական արմատները

Վարդավառի արմատները գալիս են Հայաստանի նախաքրիստոնեական ժամանակներից։ Տոնը կապված է եղել սիրո, ջրի և պտղաբերության աստվածուհի Աստղիկի պաշտամունքի հետ։

Ավանդության համաձայն՝ Աստղիկը սեր ու գեղեցկություն էր տարածում մարդկանց վրա՝ վարդաջուր ցողելով։ Այդ պատճառով էլ տոնը կոչվել է «Վարդավառ»՝ «վարդ» և «վառել/վառվել» արմատների համադրությամբ, որը խորհրդանշում է վարդաջրի ցողում և սիրո «վառումը» մարդկանց սրտերում։

Քրիստոնեական մեկնաբանությունը

Քրիստոնեության ընդունումից հետո Վարդավառը կապվեց Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնի հետ։ Ըստ եկեղեցական ավանդության՝ Քրիստոսը Թաբոր լեռան վրա հայտնվեց իր աստվածային փառքով՝ աշակերտների առջև։ Այս իրադարձությունը խորհրդանշում է հոգևոր լուսավորություն և վերափոխում։

Եկեղեցին պահպանեց տոնի ժողովրդական ձևերը, բայց նոր իմաստ տվեց՝ մաքրություն, հոգևոր նորացում և հավատքի ուժ։

Ջրով ցողելու ավանդույթը

Վարդավառի ամենահայտնի և սպասված սովորույթը ջրով իրար ցողելն է։ Այս ավանդույթը ունի մի քանի խորհրդանշական իմաստ՝

• Մաքրություն և հոգևոր մաքրում
• Չարիքից պաշտպանություն
• Ամառային զովացում և ուրախություն
• Համայնքային միասնություն

Տոնի օրը մարդիկ՝ երեխաներ, երիտասարդներ և նույնիսկ մեծահասակներ, ջուր են լցնում միմյանց վրա՝ օգտագործելով դույլեր, շշեր, ջրային ատրճանակներ կամ պարզապես ձեռքով շաղ տալով ջուր։

Ժամանակակից տոնակատարություններ

Այսօր Վարդավառը Հայաստանում նշվում է ոչ միայն ավանդական գյուղական ձևերով, այլ նաև քաղաքային մեծ միջոցառումներով։

Քաղաքներում և հատկապես Երևանում կազմակերպվում են՝

• փողոցային ջրային խաղեր
• համերգներ և փառատոններ
• բացօթյա միջոցառումներ
• երիտասարդական ֆլեշմոբեր

Շատ զբոսաշրջիկներ հատուկ գալիս են Հայաստան հենց Վարդավառի օրը՝ մասնակցելու այս յուրահատուկ ու ուրախ տոնին։

Տարածաշրջանային առանձնահատկություններ

Հայաստանի տարբեր մարզերում Վարդավառը կարող է ունենալ փոքր տարբերություններ․

• Գյուղական վայրերում այն հաճախ ավելի ավանդական է և համայնքային
• Լեռնային շրջաններում երբեմն կազմակերպվում են նաև պիկնիկներ և բացօթյա հավաքներ
• Քաղաքներում ավելի շատ է շեշտը դրվում զանգվածային միջոցառումների վրա

Բայց ամեն տեղ պահպանվում է հիմնական գաղափարը՝ ջրային ուրախություն և միասնական տոնական տրամադրություն։

Վարդավառի խորհուրդը

Թեև Վարդավառը առաջին հայացքից կարող է թվալ պարզապես զվարճալի «ջրային պատերազմ», իրականում այն ունի խորքային իմաստ։

Այն հիշեցնում է մարդկանց՝

• ուրախության և պարզության կարևորության մասին
• միմյանց հետ բարությամբ ու բաց սրտով շփվելու արժեքը
• կյանքի նորացման և մաքրման գաղափարը

Եզրակացություն

Վարդավառ-ը հայկական ինքնության ամենապայծառ դրսևորումներից է, որը միավորում է պատմությունը, հավատքը և ժողովրդական մշակույթը։ Այն միաժամանակ թե՛ ուրախ խաղ է, թե՛ խորքային խորհրդանիշ՝ մաքրության, սիրո և միասնականության մասին։

Վարդավառը այսօր էլ շարունակում է մնալ այն հազվագյուտ տոներից մեկը, որտեղ ամբողջ հասարակությունը մեկ օրով դառնում է մեկ մեծ ուրախ ընտանիք՝ ջրով, ծիծաղով և դրական էներգիայով լի։