Սամվել Կարապետյան․ բիզնեսից դեպի քաղաքականություն

Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական դաշտում վերջին տարիներին առավել քննարկվող դեմքերից մեկը ռուսաստանաբնակ հայ գործարար Սամվել Կարապետյան-ն է։ Նա հայտնի է որպես խոշոր ներդրող, բարերար և «Տաշիր» ընկերությունների խմբի հիմնադիր, սակայն 2025 թվականից նրա գործունեությունը սկսեց ստանալ նաև բացահայտ քաղաքական բնույթ։ Կարապետյանի հայտարարությունները, իշխանությունների հետ հակասությունները և նոր քաղաքական ուժ ձևավորելու նախաձեռնությունը նրան վերածեցին Հայաստանի ներքաղաքական կյանքի կարևոր դերակատարներից մեկի։

Կենսագրություն և բիզնես գործունեություն

Սամվել Կարապետյան-ը ծնվել է 1965 թվականին Հայաստանի Կալինինո քաղաքում (այժմ՝ Տաշիր)։ Նա իր բիզնես ուղին սկսել է դեռևս 1990-ականներին՝ Ռուսաստանում ձևավորելով բազմաճյուղ տնտեսական կայսրություն։ Նրա հիմնադրած Tashir Group ընկերությունը գործունեություն է ծավալում շինարարության, անշարժ գույքի, էներգետիկայի, առևտրի և արդյունաբերության ոլորտներում։

Տարիների ընթացքում Կարապետյանը համարվել է Ռուսաստանի ամենահարուստ հայերից մեկը։ Նրա կապերը Հայաստանի հետ երբեք չեն ընդհատվել։ Նա բազմիցս հանդես է եկել որպես բարերար՝ աջակցելով կրթական, մշակութային, հոգևոր և ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացմանը Հայաստանում և Արցախում։

Հայաստանում Կարապետյանի տնտեսական ազդեցությունն առավել մեծացավ հատկապես էներգետիկ ոլորտում ներդրումների շնորհիվ։ Նրա ընտանիքի հետ կապվող կառույցները ներգրավված են եղել նաև ռազմավարական նշանակության ենթակառուցվածքներում, ինչը հաճախ դարձել է քաղաքական քննարկումների թեմա։

Հանրային և քաղաքական ակտիվության աճը

2020 թվականի պատերազմից հետո Հայաստանի քաղաքական դաշտում սկսեցին ձևավորվել նոր ընդդիմադիր շարժումներ։ Այս ֆոնին Սամվել Կարապետյան-ը աստիճանաբար ավելի բաց քաղաքական հայտարարություններով սկսեց հանդես գալ։

2025 թվականին նա արդեն հրապարակայնորեն հայտարարեց, որ պատրաստվում է ստեղծել «սկզբունքորեն նոր քաղաքական ուժ»։ Նրա խոսքով՝ գործող իշխանությունները չեն կարողանում ապահովել երկրի անվտանգությունն ու տնտեսական զարգացումը, և Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր քաղաքական ու կառավարչական մոտեցում։

Կարապետյանը շեշտել էր, որ իրենց թիմը նպատակ ունի համախմբել «պրոֆեսիոնալներին և ազգային մտածողություն ունեցող մարդկանց»՝ անկախ նախկին քաղաքական պատկանելությունից։ Նրա հայտարարություններում հաճախ հանդիպում էին հետևյալ գաղափարները․

• ազգային անվտանգություն,
• տնտեսական վերածնունդ,
• պետական կառավարման արդյունավետություն,
• ավանդական արժեքների պաշտպանություն,
• ներդրումային միջավայրի բարելավում։

Նոր քաղաքական ուժի ձևավորում

2025 թվականի ամռանը Կարապետյանը պաշտոնապես հայտարարեց քաղաքական թիմի ձևավորման մեկնարկի մասին։ Նրա ուղերձները լայն արձագանք ստացան ինչպես իշխանական, այնպես էլ ընդդիմադիր շրջանակներում։

Ավելի ուշ նրա թիմակիցները հայտնեցին, որ նոր քաղաքական ուժը ղեկավարելու է անձամբ ինքը՝ Սամվել Կարապետյան-ը։

Քաղաքական շրջանակներում սկսեցին շրջանառվել տարբեր վարկածներ, թե Կարապետյանը կարող է ձևավորել լայն ընդդիմադիր դաշինք՝ միավորելով տարբեր ուժերի։ Սակայն նա ընդգծել էր, որ նոր թիմը գնալու է «իր սեփական ճանապարհով»՝ չբացառելով համագործակցությունը համախոհների հետ։

«Մեր ձևով» շարժումը և գաղափարախոսությունը

2025 թվականի օգոստոսին Կարապետյանը հայտարարեց «Մեր ձևով» շարժման ստեղծման մասին։ Նրա խոսքով՝ շարժման հիմնական նպատակը Հայաստանի տնտեսական և պետական վերականգնումն է։

Շարժման առանցքային գաղափարները ներկայացվում էին հետևյալ կերպ․

• արդյունաբերության զարգացում,
• նոր աշխատատեղերի ստեղծում,
• ներդրումների ներգրավում,
• ազգային արժեքների ամրապնդում,
• պետության միջազգային հեղինակության վերականգնում։

Կարապետյանի տնտեսական ծրագրերի հիմքում դրված էր արտադրական տնտեսության զարգացման գաղափարը։ Նա հայտարարում էր, որ գործազրկության խնդիրը հնարավոր է լուծել արդյունաբերական խոշոր նախագծերի և պետական աջակցության միջոցով։

Հակասություններ իշխանությունների հետ

Կարապետյանի քաղաքական ակտիվության աճին զուգահեռ սրվեցին նաև նրա հարաբերությունները գործող իշխանությունների հետ։ 2025 թվականի հունիսին իրավապահ մարմինները օպերատիվ գործողություններ իրականացրին նրա երևանյան առանձնատանը։

Դրանից հետո նրան մեղադրանք առաջադրվեց սահմանադրական կարգի տապալման և իշխանության զավթման հրապարակային կոչերի հոդվածով։ Դատարանը որոշեց երկու ամսով կալանավորել գործարարին։

Իշխանության ներկայացուցիչները պնդում էին, որ իրավապահ գործողությունները բացառապես իրավական բնույթ ունեն, մինչդեռ Կարապետյանի աջակիցները հայտարարում էին քաղաքական հետապնդման մասին։ Այս իրավիճակը ավելի մեծացրեց նրա քաղաքական ազդեցությունը ընդդիմադիր դաշտում։

Հանրային ընկալում և ազդեցություն

Հայաստանի հասարակությունում Սամվել Կարապետյան-ի նկատմամբ վերաբերմունքը միանշանակ չէ։ Նրա կողմնակիցները նրան ներկայացնում են որպես հաջողակ կառավարչի, ով ունի տնտեսական փորձ և կարող է ներդրումներ բերել Հայաստան։

Նրանք շեշտում են նրա բարեգործական ծրագրերը, ազգային հարցերում ակտիվ դիրքորոշումը և կառավարման փորձը։

Մյուս կողմից՝ քննադատները նշում են, որ խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչների մուտքը քաղաքականություն կարող է վտանգավոր լինել ժողովրդավարական համակարգի համար։ Ոմանք նաև ուշադրություն են հրավիրում Ռուսաստանի հետ նրա կապերի վրա՝ պնդելով, որ այդ գործոնը կարող է ազդել Հայաստանի արտաքին քաղաքական հավասարակշռության վրա։

Քարոզչական ռազմավարություն

Կարապետյանի քաղաքական հաղորդագրությունները կառուցված են հիմնականում երեք առանցքի շուրջ․