Ձմերուկի հակացուցումները․ այս խնդիրներն ունեցողները պետք է զգույշ լինեն

Դիտումներ 432
Ձմերուկի հակացուցումները․ այս խնդիրներն ունեցողները պետք է զգույշ լինեն

Ձմերուկը բոլորի համար չէ․ տեսեք՝ ովքեր պետք է սահմանափակեն այն

Ձմերուկը ամռան ամենասիրված մրգերից է։ Այն հյութալի է, թարմացնող, մեծ քանակությամբ ջուր է պարունակում և շատերի համար կարող է լինել առողջ սննդակարգի մի մասը։ Սակայն «օգտակար է» չի նշանակում, որ այն կարելի է անսահմանափակ քանակությամբ ուտել կամ որ բոլոր մարդկանց օրգանիզմը նույն կերպ է արձագանքում դրան։

Որոշ մարդկանց մոտ մեծ քանակությամբ ձմերուկը կարող է բարձրացնել արյան գլյուկոզան, առաջացնել փքվածություն, գազեր կամ լուծ։ Իսկ որոշ հիվանդությունների դեպքում կարևոր է նաև հաշվի առնել սննդակարգում հեղուկի և կալիումի ընդհանուր քանակը։

Այսպիսով՝ ո՞վ պետք է հատկապես ուշադրություն դարձնի ձմերուկի չափաբաժնին։

Շաքարային դիաբետ ունեցող մարդիկ

Հաճախ կարելի է լսել, որ շաքարային դիաբետ ունեցող մարդուն ձմերուկ ընդհանրապես չի կարելի։ Սա չափազանցված մոտեցում է։

Ամերիկյան դիաբետի ասոցիացիան նշում է, որ թարմ միրգը կարող է ներառվել դիաբետ ունեցող մարդկանց սննդակարգում։ Սակայն մրգերը ածխաջրեր են պարունակում, հետևաբար դրանց չափաբաժինը պետք է հաշվի առնել ընդհանուր սննդակարգում։ Ասոցիացիայի տվյալներով՝ թարմ հատապտուղների և սեխերի մեկ ածխաջրային չափաբաժինը հաճախ մոտ ¾–1 բաժակ է։

Այսինքն՝ խնդիրը ոչ թե այն է, որ ձմերուկը «արգելված» է, այլ այն, որ միանգամից շատ մեծ քանակությամբ ուտելը կարող է ավելացնել ընդունվող ածխաջրերի քանակը։

Եթե ունեք շաքարային դիաբետ և նկատում եք, որ ձմերուկից հետո գլյուկոզայի մակարդակը զգալիորեն բարձրանում է, արժե բժշկի կամ դիետոլոգի հետ քննարկել ձեզ համապատասխան չափաբաժինը։

Զգայուն աղիներ և գրգռված աղու համախտանիշ

Ահա մի խումբ, որի մասին հաճախ մոռանում են։

Ձմերուկը որոշ մարդկանց մոտ կարող է առաջացնել փքվածություն, գազեր, որովայնային անհարմարություն կամ լուծ։

Monash University-ի FODMAP ծրագրի համաձայն՝ ձմերուկը դասվում է ավելցուկային ֆրուկտոզա պարունակող բարձր-FODMAP մրգերի շարքին։ Այդպիսի մթերքները հատկապես գրգռված աղու համախտանիշ (IBS) ունեցող որոշ մարդկանց մոտ կարող են ուժեղացնել մարսողական ախտանիշները։

Եթե ձմերուկ ուտելուց հետո ամեն անգամ նկատում եք փքվածություն կամ աղիքային անհարմարություն, փորձեք ուշադրություն դարձնել նաև չափաբաժնին։ Երբեմն խնդիրը հենց մեծ քանակությունն է։

 

 

Երիկամների հիվանդություն ունեցողները

Այստեղ կարևոր է մի տարածված սխալ պատկերացում ուղղել։

Երիկամների հիվանդություն ունեցող բոլոր մարդկանց համար ձմերուկը հակացուցված չէ։

Երիկամային հիվանդությունների դեպքում կալիումի անհրաժեշտ սահմանափակումը կախված է հիվանդության փուլից, արյան մեջ կալիումի մակարդակից, ընդունվող դեղերից և այլ գործոններից։ National Kidney Foundation-ը նույնիսկ ձմերուկը ներառում է համեմատաբար ցածր կալիումով տարբերակների շարքում՝ նշելով մոտ մեկ բաժակ չափաբաժին։


Միաժամանակ երիկամների առաջադեմ հիվանդության դեպքում որոշ մարդկանց անհրաժեշտ է վերահսկել ոչ միայն կալիումը, այլև հեղուկի ընդհանուր ընդունումը։ Այդ պատճառով այստեղ չկա բոլորի համար նույն կանոնը։

Եթե բժիշկը ձեզ նշանակել է կալիումի կամ հեղուկի սահմանափակում, ձմերուկի քանակն էլ պետք է համապատասխանեցվի հենց ձեր սննդակարգին։

Եթե հակված եք փորլուծության

Ձմերուկը մեծ քանակությամբ ուտելուց հետո որոշ մարդիկ նկատում են աղիների աշխատանքի արագացում։

Հատկապես զգայուն մարդկանց մոտ ֆրուկտոզայի վատ յուրացումը կարող է նպաստել գազերի, փքվածության և լուծի առաջացմանը։ Ձմերուկի բարձր-FODMAP բնույթն էլ բացատրում է, թե ինչու որոշ IBS ունեցող մարդկանց մոտ այն խնդիրներ է առաջացնում։

Եթե արդեն ունեք լուծ կամ ստամոքսաղիքային սուր անհարմարություն, մեծ քանակությամբ ձմերուկ ուտելը լավագույն ընտրությունը կարող է չլինել։

Իսկ եթե ձմերուկից հետո ստամոքսը փքվում է

Սա բավական տարածված բողոք է։

Մարդը կարող է մտածել. «Ձմերուկը գրեթե ամբողջությամբ ջուր է, ինչպե՞ս կարող է փքվածություն առաջացնել»։

Սակայն մարսողական համակարգի համար կարևոր է ոչ միայն ջրի պարունակությունը։ Որոշ ածխաջրերի յուրացման առանձնահատկությունները նույնպես դեր ունեն։

Եթե մեկ-երկու փոքր կտորից որևէ խնդիր չկա, բայց կես ձմերուկ ուտելուց հետո սկսվում են գազերն ու փքվածությունը, պատճառներից մեկը պարզապես չափաբաժինը կարող է լինել։

Այս դեպքում պարտադիր չէ ամբողջությամբ հրաժարվել ձմերուկից։ Ավելի տրամաբանական է փորձել ավելի փոքր քանակություն և հետևել օրգանիզմի արձագանքին։

 

 

Ալերգիա ունեցող մարդիկ

Ձմերուկի նկատմամբ իրական ալերգիան տարածված խնդիր չէ, բայց ալերգիկ ռեակցիան հնարավոր է։

Եթե ձմերուկ ուտելուց հետո առաջանում է բերանի կամ կոկորդի քոր, շրթունքների կամ լեզվի այտուց, ցան կամ այլ արտահայտված ալերգիկ ախտանիշ, այն այլևս պարզապես «չհամապատասխանող սնունդ» համարել պետք չէ։

Հատկապես շնչառության դժվարացման, կոկորդի կամ լեզվի արտահայտված այտուցի դեպքում անհրաժեշտ է շտապ բժշկական օգնություն։

Կարելի՞ է երեկոյան ձմերուկ ուտել

Առողջ մարդկանց համար չկա ընդհանուր կանոն, ըստ որի երեկոյան որոշակի ժամից հետո ձմերուկը դառնում է վնասակար։

Սակայն այստեղ ևս չափաբաժինն է կարևոր։

Քանի որ ձմերուկը մեծ քանակությամբ հեղուկ է պարունակում, քնելուց անմիջապես առաջ շատ ուտելը որոշ մարդկանց ստիպում է գիշերվա ընթացքում հաճախ զուգարան գնալ։ Եթե դա խանգարում է քնին, ավելի լավ է հիմնական չափաբաժինը ուտել օրվա ավելի վաղ հատվածում։

Իսկ նիհարել ցանկացողներին կարելի՞ է

Այո։ Ձմերուկն ինքնին այն մթերքը չէ, որը նիհարել ցանկացող մարդը պարտադիր պետք է բացառի։

Բայց այստեղ ևս գործում է պարզ սկզբունքը՝ նույնիսկ առողջ սնունդը կարելի է չափից շատ օգտագործել։

Բացի այդ, «ձմերուկային դիետաները», որոնց ընթացքում օրերով գրեթե միայն ձմերուկ են ուտում, հավասարակշռված սննդակարգ չեն։ Մարդուն անհրաժեշտ են նաև բավարար սպիտակուց, ճարպեր, տարբեր տեսակի մանրաթելեր և այլ սննդանյութեր։

Ինչքա՞ն ձմերուկ ուտել

Բոլոր առողջ մարդկանց համար գոյություն չունի մեկ պարտադիր «ճիշտ» քանակ։

Չափաբաժինը կախված է մարդու ընդհանուր սննդակարգից, էներգետիկ պահանջից, գլյուկոզայի կարգավորումից, մարսողական համակարգից և առողջական վիճակից։

Դիաբետ ունեցող մարդկանց համար մրգի չափաբաժինը սովորաբար դիտարկվում է որպես օրվա ընդհանուր ածխաջրերի մաս։ American Diabetes Association-ը շեշտում է հենց ածխաջրերի և չափաբաժնի հաշվառումը, ոչ թե մրգերի ամբողջական արգելումը։

Երիկամային սննդակարգի դեպքում National Kidney Foundation-ը ցածր կալիումի ընտրության համատեքստում ձմերուկի համար նշում է մեկ բաժակի սահմանափակում, սակայն դա հատուկ բժշկական սննդակարգի օրինակ է և բոլոր մարդկանց համար պարտադիր սահման չէ։

 

 

Ինչպե՞ս հասկանալ, որ չափն անցել եք

Օրգանիզմը հաճախ ինքն է հուշում։

Եթե մեծ քանակությամբ ձմերուկից հետո ամեն անգամ ունենում եք փքվածություն, գազեր, որովայնային ցավ կամ լուծ, հաջորդ անգամ փորձեք ավելի փոքր չափաբաժին։

Եթե ունեք շաքարային դիաբետ, ուշադրություն դարձրեք ձեր բժշկի առաջարկած ածխաջրային չափաբաժիններին։

Եթե ունեք երիկամների հիվանդություն և նշանակված է կալիումի կամ հեղուկի սահմանափակում, առաջնորդվեք ձեր բժշկի կամ երիկամային դիետոլոգի կազմած սննդակարգով։ Երիկամային հիվանդության դեպքում կալիումի պահանջները կարող են նույնիսկ հակառակ լինել՝ որոշ մարդկանց մոտ այն բարձր է, մյուսների մոտ՝ ցածր։

​Ձմերուկը մարդկանց մեծ մասի համար կարող է լինել առողջ և հաճելի սննդակարգի մի մասը։ Այն «վտանգավոր միրգ» չէ և առողջ մարդկանց համար ընդհանուր հակացուցում չունի։

Սակայն զգուշություն կամ չափաբաժնի անհատական ընտրություն կարող է անհրաժեշտ լինել, եթե ունեք շաքարային դիաբետ, գրգռված աղու համախտանիշ կամ ֆրուկտոզայի նկատմամբ զգայունություն, որոշ երիկամային խնդիրներ կամ ձմերուկից հետո առաջացող ալերգիկ ախտանիշներ։

Ամենակարևոր կանոնը պարզ է՝ միրգը պարտադիր չէ արգելել միայն հիվանդության անվան պատճառով։ Կարևոր են չափաբաժինը, ընդհանուր սննդակարգը և տվյալ մարդու առողջական վիճակը։

Եթե ձմերուկից հետո պարբերաբար առաջանում են արտահայտված ախտանիշներ, ավելի ճիշտ է պարզել դրանց պատճառը, քան պարզապես ենթադրել, որ «ձմերուկը ձեզ հակացուցված է»։

Ամենաընթերցվածը
Փակել գովազդը