Ի՞նչ հիվանդության նշան կարող է լինել, երբ ցավում են ծնկները

Ծնկների ցավը բավական տարածված խնդիր է, հատկապես միջին և բարձր տարիքի մարդկանց շրջանում։ Շատերը կարծում են, թե ծնկների ցավն առաջանում է միայն տարիքային փոփոխությունների կամ երկար քայլելու հետևանքով։ Սակայն իրականում այն կարող է ունենալ բազմաթիվ պատճառներ, որոնցից մի քանիսը կապված են հոդերի հիվանդությունների հետ։
Երբեմն ցավն առաջանում է աստիճանաբար, իսկ որոշ դեպքերում՝ հանկարծակի։ Այն կարող է ուղեկցվել այտուցով, կոշտությամբ, շարժումների սահմանափակմամբ կամ ծնկի շրջանում տաքության զգացումով։
Ի՞նչ հիվանդությունների և առողջական խնդիրների մասին կարող է հուշել ծնկների ցավը։
1. Օստեոարթրիտ՝ հոդերի մաշվածություն
Ծնկների ցավի ամենատարածված պատճառներից մեկը օստեոարթրիտն է։ Այս հիվանդության ժամանակ աստիճանաբար փոփոխվում են հոդի աճառը և մյուս հյուսվածքները։
Օստեոարթրիտի դեպքում ցավը հաճախ ուժեղանում է քայլելիս, աստիճաններով բարձրանալիս կամ երկար կանգնելուց հետո։
Հնարավոր նշաններն են՝
- Ծնկների ցավ շարժման ժամանակ։
- Առավոտյան կամ երկար նստելուց հետո կարճատև կոշտություն։
- Ծնկի ճռճռոց կամ կտկտոց։
- Հոդի շարժունակության աստիճանական սահմանափակում։

Օստեոարթրիտն ավելի հաճախ հանդիպում է տարիքի մեծացման հետ, սակայն կարող է զարգանալ նաև երիտասարդների մոտ, հատկապես նախկին վնասվածքներից հետո։
2. Ռևմատոիդ արթրիտ
Ռևմատոիդ արթրիտը բորբոքային աուտոիմուն հիվանդություն է, որի ժամանակ իմունային համակարգը սխալմամբ վնասում է հոդերի հյուսվածքները։
Այն կարող է ախտահարել նաև ծնկները։
Այս հիվանդությանը բնորոշ են հոդերի ցավը, այտուցը և առավոտյան երկարատև կոշտությունը։ Հաճախ ախտահարվում են միաժամանակ մի քանի հոդեր, այդ թվում՝ ձեռքերի և ոտքերի փոքր հոդերը։
Եթե ծնկների ցավն ուղեկցվում է երկարատև առավոտյան կոշտությամբ և այլ հոդերի այտուցով, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։
3. Պոդագրա
Պոդագրան բորբոքային արթրիտի տեսակ է, որը կապված է հոդերում միզաթթվի բյուրեղների կուտակման հետ։
Թեև այն հաճախ ախտահարում է ոտքի բութ մատի հոդը, կարող է առաջանալ նաև ծնկներում։
Պոդագրայի նոպան սովորաբար սկսվում է հանկարծակի և կարող է առաջացնել՝
- Շատ ուժեղ ցավ։
- Ծնկի այտուց։
- Կարմրություն։
- Հոդի տաքություն և հպման նկատմամբ զգայունություն։
Սակայն նման նշանները կարող են հանդիպել նաև հոդի վարակման դեպքում, ուստի հատկապես առաջին նման նոպայի ժամանակ անհրաժեշտ է շտապ բժշկական գնահատում։
4. Մենիսկի վնասվածք
Մենիսկը ծնկահոդի ներսում գտնվող աճառային կառուցվածք է, որն օգնում է բաշխել ծանրաբեռնվածությունը և կայունացնել հոդը։
Այն կարող է վնասվել ծնկի կտրուկ պտտման, սպորտային ծանրաբեռնվածության կամ տարիքային փոփոխությունների հետևանքով։
Մենիսկի վնասվածքի դեպքում հնարավոր են ցավ, այտուց, ծնկի շարժման ընթացքում կտկտոց և երբեմն հոդի «արգելափակման» զգացում։
Եթե ծնկը չի ուղղվում կամ չի ծալվում ամբողջությամբ, անհրաժեշտ է մասնագիտական զննում։
5. Բուրսիտ՝ հոդի շրջակա պարկերի բորբոքում
Ծնկի շրջանում կան հեղուկով լցված փոքր պարկեր, որոնք նվազեցնում են շփումը հյուսվածքների միջև։ Դրանց բորբոքումը կոչվում է բուրսիտ։
Այն կարող է առաջանալ երկար ժամանակ ծնկների վրա աշխատելու, կրկնվող շարժումների կամ վնասվածքների հետևանքով։
Բուրսիտի ժամանակ հաճախ նկատվում են տեղային ցավ, այտուց և զգայունություն։
Եթե այտուցված հատվածը նաև կարմրած է, տաք, կամ առկա է ջերմություն, անհրաժեշտ է բացառել վարակը։
6. Ջլաբորբ և գերծանրաբեռնվածություն
Ծնկների ցավը միշտ չէ, որ հիվանդության հետևանք է։ Երբեմն այն կապված է ջլերի գերծանրաբեռնվածության հետ։
Օրինակ՝ ծնկոսկրի ջլի հետ կապված ցավը կարող է ուժեղանալ վազելիս, ցատկելիս կամ աստիճաններով բարձրանալիս։
Նման խնդիրները հանդիպում են ոչ միայն մարզիկների, այլև ֆիզիկապես ակտիվ մարդկանց շրջանում։
Ե՞րբ պետք է անհանգստանալ
Ծնկների ցավը միշտ չէ, որ վտանգավոր է, սակայն որոշ նշաններ պահանջում են բժշկական ուշադրություն։
Անհրաժեշտ է շտապ դիմել բժշկի, եթե՝
- Ծունկը հանկարծակի ուժեղ այտուցվել է։
- Հոդը կարմրած է, տաք և շատ ցավոտ։
- Ցավն ուղեկցվում է բարձր ջերմությամբ։
- Վնասվածքից հետո հնարավոր չէ հենվել ոտքին։
- Ծունկը նկատելիորեն ձևափոխվել է։
- Ծունկը հնարավոր չէ շարժել կամ այն արգելափակվել է։
Եթե ցավը մեղմ է, բայց շարունակվում է մի քանի շաբաթ, կրկնվում է կամ աստիճանաբար ուժեղանում, նույնպես արժե դիմել մասնագետի։

Ի՞նչ կարելի է անել ծնկների ցավը թեթևացնելու համար
Եթե ցավը կապված է թեթև գերծանրաբեռնվածության հետ և վտանգավոր նշաններ չկան, որոշ պարզ քայլեր կարող են օգնել։
Նվազեցրեք ծանրաբեռնվածությունը։Ժամանակավորապես սահմանափակեք այն շարժումները, որոնք ուժեղացնում են ցավը, սակայն հնարավորության դեպքում պահպանեք մեղմ շարժունակությունը։
Օգտագործեք սառը կոմպրես։Վերջերս առաջացած ցավի կամ այտուցի դեպքում սրբիչով փաթաթված սառը կոմպրեսը կարելի է դնել ծնկին մոտ 15–20 րոպեով։
Ուշադրություն դարձրեք մարմնի քաշին։ Ավելորդ քաշը մեծացնում է ծնկահոդերի ծանրաբեռնվածությունը։ Անհրաժեշտության դեպքում քաշի աստիճանական նվազեցումը կարող է օգնել թեթևացնել օստեոարթրիտի ախտանշանները։
Ընտրեք հոդերի համար հարմար ֆիզիկական ակտիվություն։ Քայլքը, լողը և համապատասխան վարժությունները կարող են նպաստել հոդերի շարժունակության պահպանմանը։ Վարժությունների տեսակը պետք է համապատասխանեցվի ցավի պատճառին։
Մի զբաղվեք ինքնաբուժությամբ։ Եթե ցավը հաճախ է կրկնվում, մի փորձեք այն երկար ժամանակ մեղմացնել միայն քսուքներով, դեղերով կամ ժողովրդական միջոցներով՝ առանց պատճառը պարզելու։

Ծնկների ցավը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես սովորական գերծանրաբեռնվածությամբ, այնպես էլ օստեոարթրիտով, բորբոքային հիվանդություններով կամ վնասվածքներով։
Միայն ցավի տեղակայմամբ հնարավոր չէ որոշել, թե կոնկրետ ինչ խնդիր կա։ Ճիշտ ախտորոշման համար բժիշկը կարող է գնահատել ախտանշանները, զննել հոդը և անհրաժեշտության դեպքում նշանակել հետազոտություններ։
Մի անտեսեք ծնկների երկարատև կամ կրկնվող ցավը։ Պատճառի ժամանակին հայտնաբերումը կարող է օգնել ընտրել համապատասխան բուժումը, պահպանել շարժունակությունը և կանխել որոշ բարդություններ։
Հոդվածը տեղեկատվական բնույթ ունի և չի փոխարինում բժշկի խորհրդատվությանը։
