Դիտեք նաև ՝ 

Որպեսզի ձուն այս գույնի դառնա, ջրի մեջ ավելացրեք հետևյալ համեմունքը. Տեսանյութ, դիտեք այստեղ ՝ 

Հավի ձվի օգտակար և վնասակար հատկությունները

Հավի ձուն մարդկության սննդակարգի ամենահին և ամենատարածված մթերքներից մեկն է։ Այն օգտագործվել է դեռևս հնագույն ժամանակներից և մինչ օրս համարվում է բարձր սննդային արժեք ունեցող արտադրանք։ Ձուն համարվում է գրեթե իդեալական սնունդ, քանի որ պարունակում է մարդու օրգանիզմին անհրաժեշտ գրեթե բոլոր սննդանյութերը։ Սակայն, ինչպես ցանկացած սննդամթերք, այն ունի ոչ միայն օգտակար, այլև որոշակի վնասակար հատկություններ, որոնց մասին նույնպես կարևոր է տեղեկացված լինել։

Այս հոդվածում մանրամասն կանդրադառնանք հավի ձվի կազմին, օգտակար ազդեցություններին, հնարավոր վտանգներին և օգտագործման ճիշտ կանոններին։

Ձվի կառուցվածքը և քիմիական կազմը

Հավի ձուն բաղկացած է երեք հիմնական մասերից՝

1. Կեղև (շել) – պաշտպանիչ շերտ, հարուստ կալցիումով
2. Սպիտակուց (ալբումին) – թափանցիկ մաս, հիմնականում սպիտակուցներից կազմված
3. Դեղնուց – սննդարար նյութերի հիմնական աղբյուր

Քիմիական կազմ

Ձուն պարունակում է՝

• Բարձրորակ սպիտակուցներ
• Ճարպեր (հիմնականում դեղնուցում)
• Վիտամիններ՝ A, D, E, B խմբի
• Հանքանյութեր՝ երկաթ, ֆոսֆոր, սելեն, ցինկ
• Ամինաթթուներ
• Խոլին

Միջին չափի մեկ ձուն պարունակում է մոտավորապես 70-80 կալորիա, ինչը այն դարձնում է համեմատաբար ցածր կալորիականությամբ, բայց սննդարար մթերք։

Հավի ձվի օգտակար հատկությունները

1. Բարձրորակ սպիտակուցների աղբյուր

Ձուն համարվում է սպիտակուցի ամենալավ աղբյուրներից մեկը։ Այն պարունակում է բոլոր անհրաժեշտ ամինաթթուները, որոնք կարևոր են՝

• մկանների կառուցման համար
• հյուսվածքների վերականգնման համար
• հորմոնների արտադրության համար

Հատկապես օգտակար է մարզիկների և ակտիվ կենսակերպ վարող մարդկանց համար։

2. Օգնում է ուղեղի աշխատանքին

Դեղնուցը հարուստ է խոլինով, որը կարևոր է՝

• հիշողության բարելավման համար
• նյարդային համակարգի աշխատանքի համար
• ուղեղի զարգացման համար (հատկապես երեխաների մոտ)

Խոլինի պակասը կարող է բերել հիշողության խանգարումների և կենտրոնացման խնդիրների։

3. Բարելավում է տեսողությունը

Ձվի դեղնուցը պարունակում է լյուտեին և զեաքսանտին, որոնք՝

• պաշտպանում են աչքերը
• նվազեցնում են տարիքային տեսողության կորուստը
• կանխում են կատարակտի առաջացումը

4. Աջակցում է ոսկորների առողջությանը

Վիտամին D-ի շնորհիվ ձուն օգնում է՝

• կալցիումի յուրացմանը
• ոսկորների ամրությանը
• օստեոպորոզի կանխարգելմանը

Սա հատկապես կարևոր է տարեց մարդկանց համար։

5. Օգնում է նիհարել

Չնայած սննդարար լինելուն՝ ձուն օգնում է վերահսկել քաշը, քանի որ՝

• երկար ժամանակ հագեցնում է
• նվազեցնում է ախորժակը
• ունի քիչ կալորիա

Շատ դիետաներում նախաճաշին ձվի օգտագործումը նպաստում է քաշի նվազմանը։

6. Օգտակար է մաշկի և մազերի համար

Ձուն պարունակում է բիոտին և այլ վիտամիններ, որոնք՝

• բարելավում են մաշկի վիճակը
• ուժեղացնում են մազերը
• կանխում են եղունգների կոտրվելը

Այն օգտագործվում է նաև կոսմետիկ դիմակներում։

7. Ամրացնում է իմունային համակարգը

Սելենը և վիտամինները նպաստում են՝

• օրգանիզմի դիմադրողականության բարձրացմանը
• բորբոքային պրոցեսների նվազեցմանը

Հավի ձվի վնասակար հատկությունները

Չնայած բազմաթիվ օգտակար հատկություններին՝ ձուն ունի նաև որոշակի բացասական կողմեր։

1. Խոլեստերինի բարձր մակարդակ

Ձվի դեղնուցը պարունակում է խոլեստերին։ Շատ երկար ժամանակ կարծում էին, որ այն վնասակար է սրտի համար։ Սակայն ժամանակակից հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ՝

• չափավոր օգտագործումը մեծ վտանգ չի ներկայացնում
• սակայն մեծ քանակությամբ օգտագործումը կարող է խնդիրներ առաջացնել որոշ մարդկանց մոտ

Հատկապես պետք է զգուշանան սրտանոթային հիվանդություններ ունեցողները։

2. Ալերգիկ ռեակցիաներ

Ձուն համարվում է ալերգեն մթերք, հատկապես երեխաների մոտ։

Ալերգիայի նշաններ կարող են լինել՝

• մաշկի քոր
• ցան
• շնչառական խնդիրներ

3. Սալմոնելայի վտանգ

Հում կամ վատ եփված ձուն կարող է պարունակել սալմոնելա բակտերիա, որը առաջացնում է սննդային թունավորում։

Նշանները՝

• սրտխառնոց
• փսխում
• ջերմություն
• լուծ

4. Լյարդի վրա ծանրաբեռնվածություն

Չափից շատ ձվի օգտագործումը կարող է՝

• ծանրաբեռնել լյարդը
• վատացնել նյութափոխանակությունը

5. Վտանգ սխալ պահպանման դեպքում

Եթե ձուն պահվում է սխալ պայմաններում՝

• կարող է փչանալ
• առաջացնել թունավորում

Որքա՞ն ձու կարելի է ուտել

Առողջ մարդու համար ընդունելի է՝

• օրական 1–2 ձու
• շաբաթական մինչև 7–10 ձու

Սակայն սա կախված է՝

• տարիքից
• առողջական վիճակից
• ֆիզիկական ակտիվությունից

Ինչպե՞ս ճիշտ օգտագործել ձուն

1. Լավ եփել

Խուսափեք հում ձվից։ Լավ եփված կամ տապակված ձուն անվտանգ է։

2. Պահել սառնարանում

Ձուն պետք է պահել՝

• +2-ից +5°C ջերմաստիճանում
• մաքուր պայմաններում

3. Չօգտագործել վնասված կեղևով ձու

Կեղևի վնասումը մեծացնում է բակտերիաների ներթափանցման վտանգը։

Ձվի տեսակները

1. Սպիտակ և շագանակագույն ձու

Սննդային արժեքով գրեթե նույնն են։ Տարբերությունը միայն հավի տեսակից է։

2. Տնական և ֆերմայական ձու

Տնական ձուն հաճախ՝

• ավելի սննդարար է
• ունի ավելի մուգ դեղնուց

Ձուն և տարբեր տարիքային խմբերը

Երեխաներ

Օգտակար է զարգացման համար, բայց պետք է սկսել փոքր քանակից՝ ալերգիան բացառելու համար։

Մեծահասակներ

Լավ է որպես սպիտակուցի աղբյուր։

Տարեցներ

Օգնում է պահպանել մկանային զանգվածը և ուղեղի աշխատանքը։

Ձուն դիետաներում

Ձուն հաճախ օգտագործվում է՝

• կետո դիետայում
• բարձր սպիտակուցային դիետաներում
• նիհարելու ծրագրերում

Այն ապահովում է հագեցվածություն և էներգիա։

Հետաքրքիր փաստեր ձվի մասին

• Ձուն պարունակում է մարդու օրգանիզմին անհրաժեշտ գրեթե բոլոր վիտամինները
• Այն համարվում է «սուպերսնունդ»
• Միջին ձուն պարունակում է մոտ 6 գրամ սպիտակուց

Եզրակացություն

Հավի ձուն բարձր սննդային արժեք ունեցող մթերք է, որը կարող է մեծ օգուտ բերել մարդու առողջությանը, եթե օգտագործվում է ճիշտ և չափավոր։ Այն ապահովում է օրգանիզմը կարևոր վիտամիններով, հանքանյութերով և սպիտակուցներով։

Միևնույն ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել հնարավոր ռիսկերը՝ հատկապես ալերգիաները, խոլեստերինի մակարդակը և սննդային անվտանգությունը։

Ճիշտ օգտագործման դեպքում ձուն կարող է լինել առողջ սննդակարգի անբաժանելի մաս և նպաստել ընդհանուր առողջության պահպանմանը։