Օրինակ՝ բնական պայմաններում աճեցված կենդանու միսը հաճախ ավելի օգտակար է, քան հորմոններով կամ անորակ կերով աճեցված կենդանիներինը։

Ամենաօգտակար մսատեսակները

1. Հնդկահավի միս

Շատ սննդաբաններ հնդկահավի միսը համարում են ամենաառողջ մսատեսակներից մեկը։

Ինչու է օգտակար

• շատ քիչ ճարպ է պարունակում,
• հարուստ է բարձրորակ սպիտակուցով,
• հեշտ է մարսվում,
• պարունակում է B6 և B12 վիտամիններ,
• օգտակար է սրտի և նյարդային համակարգի համար։

Հնդկահավի միսը հատկապես խորհուրդ է տրվում․

• երեխաներին,
• տարեցներին,
• մարզիկներին,
• դիետա պահող մարդկանց։

Այն նաև համարվում է լավ տարբերակ բարձր խոլեստերին ունեցող մարդկանց համար։

2. Հավի միս

Հավի կրծքամիսը աշխարհում ամենատարածված դիետիկ մթերքներից է։

Առավելությունները

• քիչ կալորիականություն,
• բարձր սպիտակուց,
• արագ մարսողություն,
• քիչ հագեցած ճարպեր։

Հավի միսը նպաստում է մկանների վերականգնմանը և երկար ժամանակ հագեցվածության զգացում է տալիս։

Բայց կա կարևոր նրբություն

Տապակած կամ շատ յուղոտ հավը կորցնում է իր օգտակար հատկությունների մի մասը։ Առավել առողջ տարբերակը խաշած, շոգեխաշած կամ ջեռոցում պատրաստված հավն է։

3. Նապաստակի միս

Նապաստակի միսը համարվում է ամենադյուրամարս մսատեսակներից մեկը։

Նրա գլխավոր առավելությունները

• շատ քիչ ճարպ,
• բարձր սպիտակուց,
• գրեթե ալերգիա չի առաջացնում,
• հարուստ է երկաթով և ֆոսֆորով։

Այն հաճախ խորհուրդ են տալիս աղեստամոքսային խնդիրներ ունեցող մարդկանց։

Բժիշկները նաև նշում են, որ նապաստակի միսը կարող է օգտակար լինել փոքր երեխաների սննդակարգում։

4. Ձկան միս

Թեև ձուկը սովորաբար առանձին կատեգորիա է համարվում, այն ևս կենդանական ծագման միս է և շատ դեպքերում ավելի օգտակար է, քան կարմիր միսը։

Հատկապես օգտակար են․

• սաղմոնը,
• սկումբրիան,
• թյունոսը,
• սարդինան։

Ինչով է օգտակար

• հարուստ է Օմեգա-3 ճարպաթթուներով,
• լավ է սրտի համար,
• նվազեցնում է բորբոքումները,
• օգնում է ուղեղի աշխատանքին։

Շաբաթական 2–3 անգամ ձուկ օգտագործելը համարվում է առողջ սովորություն։

5. Տավարի անյուղ միս

Չնայած կարմիր միս լինելու փաստին՝ անյուղ տավարի միսը չափավոր օգտագործման դեպքում օգտակար է։

Այն պարունակում է

• երկաթ,
• ցինկ,
• սպիտակուց,
• B12 վիտամին։

Տավարի միսը հատկապես կարևոր է անեմիա ունեցող մարդկանց համար։

Սակայն կարևոր է չափը։ Շատ մեծ քանակությամբ կարմիր միս օգտագործելը կարող է բարձրացնել որոշ հիվանդությունների ռիսկը։

Ամենավնասակար կամ ռիսկային մսատեսակները

1. Մշակված միս

Ամենավտանգավորներից համարվում է ոչ թե կոնկրետ կենդանու միսը, այլ մշակված մթերքները։

Դրանք են․

• երշիկները,
• սոսիսկաները,
• բեկոնը,
• ապխտած մսամթերքը։

Ինչու են վտանգավոր

• պարունակում են շատ աղ,
• նիտրատներ և կոնսերվանտներ,
• մեծ քանակությամբ հագեցած ճարպեր։

Հաճախակի օգտագործումը կարող է մեծացնել․

• սրտանոթային հիվանդությունների,
• բարձր ճնշման,
• աղիքային խնդիրների,
• նույնիսկ որոշ քաղցկեղների ռիսկը։

2. Խոզի շատ ճարպոտ միս

Խոզի միսը ինքնին վտանգավոր չէ, սակայն ճարպոտ հատվածները կարող են խնդիրներ առաջացնել։

Հնարավոր վնասները

• բարձր խոլեստերին,
• ավելորդ կալորիաներ,
• սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկ։

Եթե մարդը հաճախ է օգտագործում յուղոտ խոզի միս, հատկապես տապակած ձևով, ժամանակի ընթացքում կարող են առաջանալ առողջական խնդիրներ։

Այնուամենայնիվ, անյուղ խոզի միսը չափավոր օգտագործման դեպքում կարող է լինել ընդունելի։

3. Շատ տապակված կամ այրված միս

Գիտնականները նշում են, որ վտանգավոր կարող է լինել նաև պատրաստման ձևը։

Բարձր ջերմաստիճանի տակ այրված մսի մեջ առաջանում են նյութեր, որոնք կապված են քաղցկեղային ռիսկերի հետ։

Հետևաբար ցանկալի է․

• չայրել միսը,
• խուսափել հաճախակի խորովածից,
• ավելի շատ օգտագործել խաշած կամ ջեռոցային տարբերակներ։

Կարմիր միս vs սպիտակ միս

Սպիտակ միս

Սպիտակ մսին են պատկանում․

• հավը,
• հնդկահավը,
• նապաստակը։

Դրանք սովորաբար պարունակում են քիչ ճարպ և ավելի հեշտ են մարսվում։

Կարմիր միս

Կարմիր մսին են պատկանում․

• տավարի միսը,
• խոզի միսը,
• գառան միսը։

Դրանք հարուստ են երկաթով, բայց չափից շատ օգտագործումը կարող է ծանրաբեռնել օրգանիզմը։

Բազմաթիվ մասնագետներ խորհուրդ են տալիս հավասարակշռել սպիտակ և կարմիր մսի օգտագործումը։

Որ միսն է ամենաօգտակարը ըստ մասնագետների

Եթե ընդհանուր գնահատական տանք, ամենաօգտակար մսատեսակների շարքում սովորաբար նշվում են․

1. հնդկահավի միս,
2. նապաստակի միս,
3. հավի կրծքամիս,
4. յուղոտ ձկներ,
5. անյուղ տավարի միս։

Իսկ ամենավնասակարներից համարվում են․

• մշակված մսամթերքները,
• շատ ճարպոտ խոզի միսը,
• հաճախակի այրված կամ խորոված միսը։

Ինչպես միս օգտագործել առանց առողջությանը վնասելու

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հետևել մի քանի կանոնի․

Չափավորություն

Չափից շատ միս օգտագործելը օգտակար չէ, նույնիսկ եթե այն որակյալ է։

Ընտրել բնական միս

Հնարավորության դեպքում ընտրել բնական պայմաններում աճեցված կենդանիների միս։

Ճիշտ պատրաստել

Ավելի լավ է․

• խաշել,
• շոգեխաշել,
• պատրաստել ջեռոցում։

Համադրել բանջարեղենի հետ

Միսը շատ ավելի լավ է յուրացվում բանջարեղենի հետ միասին։

Եզրակացություն

Չկա մի մսատեսակ, որը բոլոր մարդկանց համար իդեալական է։ Ամեն ինչ կախված է մարդու առողջությունից, տարիքից, կենսակերպից և օգտագործման չափից։

Սակայն ընդհանուր առմամբ առավել օգտակար են համարվում անյուղ և դյուրամարս մսատեսակները՝ հատկապես հնդկահավը, հավը, նապաստակը և ձուկը։ Իսկ ամենավտանգավորները՝ մշակված և չափազանց ճարպոտ մթերքները։

Առողջ սննդակարգի գաղտնիքը ոչ թե մսից ամբողջությամբ հրաժարվելն է, այլ ճիշտ ընտրությունն ու չափավոր օգտագործումը։