Ինչպես հասկանալ, որ օրգանիզմում երկաթի պակաս կա

Ինչպես հասկանալ, որ օրգանիզմում երկաթի պակաս կա
Երկաթը մարդու օրգանիզմի համար կարևորագույն հանքանյութերից մեկն է։ Այն մասնակցում է հեմոգլոբինի ձևավորմանը, որն ապահովում է թթվածնի տեղափոխումը դեպի հյուսվածքներ և օրգաններ։ Երբ օրգանիզմում երկաթի պաշարները նվազում են, կարող են ի հայտ գալ տարբեր ախտանիշներ, որոնք շատ մարդիկ սկզբում չեն կապում հենց երկաթի պակասի հետ։
Այս հոդվածում ներկայացնում ենք ամենատարածված նշանները, հնարավոր պատճառները և այն մթերքները, որոնք կարող են օգնել ապահովել երկաթի բավարար ընդունումը։

Մշտական հոգնածություն և թուլություն
Երկաթի պակասի ամենատարածված նշաններից մեկը մշտական հոգնածությունն է։ Եթե նույնիսկ բավականաչափ քնում եք, բայց օրվա ընթացքում հաճախ ուժասպառ եք զգում, դա կարող է լինել օրգանիզմում երկաթի անբավարար մակարդակի հնարավոր նշաններից մեկը։
Պատճառը պարզ է․ երբ երկաթը քիչ է, հեմոգլոբինի մակարդակը կարող է նվազել, և հյուսվածքները բավարար քանակությամբ թթվածին չեն ստանում։
Մաշկի գունատություն
Եթե դեմքի կամ շուրթերի գույնը սովորականից ավելի գունատ է դարձել, դա նույնպես կարող է կապված լինել երկաթի պակասի հետ։ Գունատությունը հաճախ նկատվում է նաև աչքերի ստորին կոպերի ներսի հատվածում։
Հաճախակի գլխապտույտ
Որոշ մարդիկ երկաթի պակասի դեպքում բողոքում են գլխապտույտից կամ թեթև գլխացավերից։ Սա կարող է պայմանավորված լինել նրանով, որ ուղեղը բավարար քանակությամբ թթվածին չի ստանում։
Եթե գլխապտույտը հաճախ է կրկնվում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի, քանի որ այն կարող է ունենալ նաև այլ պատճառներ։
Շնչահեղձություն նույնիսկ փոքր ծանրաբեռնվածության ժամանակ
Եթե նախկինում հեշտությամբ բարձրանում էիք աստիճաններով, իսկ այժմ նույնիսկ փոքր ֆիզիկական ակտիվությունից հետո շնչահեղձություն եք զգում, դա նույնպես կարող է լինել երկաթի պակասի հնարավոր նշաններից մեկը։
Սրտի արագ բաբախում
Երբ օրգանիզմը փորձում է փոխհատուցել թթվածնի պակասը, սիրտը կարող է սկսել ավելի արագ աշխատել։ Եթե հաճախ նկատում եք սրտխփոց կամ արագ բաբախում, ցանկալի է խորհրդակցել բժշկի հետ։
Փխրուն եղունգներ
Երկաթի պակասի դեպքում եղունգները կարող են դառնալ բարակ, հեշտ կոտրվող կամ կորանալ դեպի ներս։ Թեև նման փոփոխությունները կարող են ունենալ տարբեր պատճառներ, դրանք երբեմն կապված են նաև երկաթի անբավարարության հետ։
Մազաթափություն
Մազաթափության բազմաթիվ պատճառներ կան, սակայն որոշ մարդկանց մոտ այն կարող է կապված լինել երկաթի պակասի հետ, հատկապես եթե այն ուղեկցվում է հոգնածությամբ և մյուս նշաններով։

Սառը ձեռքեր և ոտքեր
Եթե նույնիսկ տաք եղանակին ձեռքերը կամ ոտքերը հաճախ սառն են, դա ևս կարող է կապված լինել արյան շրջանառության և թթվածնի մատակարարման փոփոխությունների հետ։
Անսովոր ցանկություններ
Երկաթի արտահայտված պակաս ունեցող որոշ մարդկանց մոտ կարող է առաջանալ անսովոր ցանկություն՝ ուտել ոչ սննդային նյութեր, օրինակ՝ սառույց, կավ կամ օսլա։ Այս երևույթը հայտնի է որպես պիկա և պահանջում է բժշկական գնահատում։
Որո՞նք են երկաթի պակասի պատճառները
Երկաթի պակասը կարող է առաջանալ տարբեր պատճառներով, այդ թվում՝
Սննդակարգում երկաթի անբավարար ընդունում։
Արյան կորուստ, օրինակ՝ առատ դաշտանային արյունահոսություն կամ մարսողական համակարգից արյունահոսություն։
Հղիություն, երբ օրգանիզմի պահանջարկը մեծանում է։
Երկաթի վատ ներծծում աղիներում՝ որոշ հիվանդությունների կամ վիճակների հետևանքով։
Ի՞նչ մթերքներ են հարուստ երկաթով

Սննդակարգում կարելի է ներառել հետևյալ մթերքները.
Տավարի և հորթի միս
Լյարդ (չափավոր քանակությամբ)
Ձուկ
Լոբի և ոսպ
Սպանախ
Դդմի սերմեր
Քունջութ
Հնդկացորեն
Չամիչ և չոր ծիրան
Բուսական աղբյուրներից ստացվող երկաթի ներծծումը կարող է բարելավել վիտամին C-ով հարուստ մթերքների օգտագործումը, օրինակ՝ կիտրոն, նարինջ, քաղցր պղպեղ կամ կիվի։
Ե՞րբ դիմել բժշկի
Եթե երկար ժամանակ նկատում եք վերոնշյալ ախտանիշներից մի քանիսը, ցանկալի է դիմել բժշկի։ Պարզ արյան հետազոտությունը կարող է օգնել գնահատել հեմոգլոբինի, ֆերիտինի և այլ ցուցանիշների մակարդակը։
Չի խորհուրդ տրվում ինքնուրույն սկսել երկաթի հավելումներ ընդունել, քանի որ դրանց ավելցուկը նույնպես կարող է վնասակար լինել։ Հավելումները պետք է օգտագործվեն միայն բժշկի խորհրդով և անհրաժեշտ հետազոտություններից հետո։
Երկաթի պակասը տարածված խնդիր է, սակայն ժամանակին հայտնաբերելու դեպքում այն հաճախ հաջողությամբ վերահսկվում է ճիշտ սննդակարգի, անհրաժեշտության դեպքում բուժման և բժշկական հսկողության միջոցով։
Եթե ձեզ մոտ առկա են մշտական հոգնածություն, գունատություն, գլխապտույտ, մազաթափություն կամ մյուս նշաններից մի քանիսը, մի անտեսեք դրանք։ Ժամանակին դիմելով մասնագետի և անցնելով անհրաժեշտ հետազոտությունները՝ կարող եք պարզել պատճառը և ընտրել ճիշտ մոտեցումը ձեր առողջության պահպանման համար։
